بعد از همهی آنچه بهعنوان مقدمه اقدام در حوزه خداباوری کودک ارائه شد و روشهایی که در این زمینه پیشنهاد شد فصل مهمی بهعنوان پایانبندی و یا نتیجهگیری باقی میماند و آن اینکه بتوانیم تأثیر ایمان به خداوند را در زندگی خود و دیگران برای کودک خود محسوس و ملموس نماییم .
قبول کنیم که اگر آشکارا از سوی کودک خود با این سؤال مواجه نشویم که ایمان به خداوند چه حاصلی برای زندگی ما دارد ، یقیناً در پنهان اندیشه او ، روزی این سؤال شدیداً خودنمایی میکند.و چهبهتر که از همان ابتدای راه تقویت باور به خداوند ، برای پاسخ به این سؤال ، اندیشه کرده و پاسخ داشته باشیم. برای این منظور ، دو نکته مهم در باور به خداوند ، که زندگی هر یک از ما را تحت تأثیر قرار میدهد ، مطرح و به آن پرداخته میشود:
این نکته مشخص است که همهی اعمال و اقدامات ما متأثر از متغیرهای محیطی و اجتماعی گوناگون بوده اما نهایتاً بر خواسته از تصمیمی است که خود ما میگیریم . اثر مهم باور به خداوند در همین مرحله یعنی در تصمیماتی است که ما میگیریم. به این معنا که بیتردید قبول وجود و حضور خداوند در زندگی ، عاملی است که در کنار سایر عناصر محیطی و اجتماعی و البته همجوارِ عقل و تدبیر ، میتواند تصمیمات ما را متفاوت و دگرگون کند.
اشاره به اهمیت نقش ایمان به خداوند در تصمیماتی که میگیریم ، برای کودکان هم دشوار و هم البته بسیار مهم است. پس برای اینکه کودک ما متوجه اهمیت ایمان به خداوند در تصمیمگیریهای درست بشود دو راهکار عمده به شرح زیر پیشنهاد میشود.
-استفاده از موقعیتهای واقعی برای خود کودک و یا تخیل و داستانپردازی
بازگویی موقعیتهایی که برای کودک ما پیداشده و یا داستانسرایی در این زمینه کار چندان دشواری نیست. مثلاً* داستان کودکی که قلم خود را ازدستداده و امکان برداشتن مداد و یا قلم دوستش را بدون اجازه او پیدا میکند یا * کودکی که فرصت پنهان کردن خطایی را پیدا میکند و یا میتواند آن خطا را به گردن دیگری بیندازد و از تنبیه فرار کند. یا * دوراهیهایی که میان بخشیدن یکچیز عزیز و نبخشیدن آن پیدا میشود.
-استفاده از حوادث واقعی و یا تاریخی
در وقایع تاریخی و یا حتی گوشهکنار زندگی امروز ما ، حوادث بسیاری اتفاق میافتد. والدین میتوانند از میان آنها “البته متناسب با درک کودک ” موقعیتهایی را شناسایی کرده و در مورد سرنوشت آن وقایع چه آنهایی که با باور به خداوند شکلگرفته و چه آنهایی که بدون آن باورها صورت گرفته ، با کودکان خود گفتگو کنند.
برای نمونه از داستانهای تاریخی، میتوان داستان حضرت نوح (ع) را بازگو کرد. حضرت نوح باوجود انکار شدید و تمسخر قومش و باوجوداینکه بارانی از آسمان نباریده بود، از سوی خداوند امر شد که کشتی بسازد و از همه حیوانات یک جفت در آن قرار بدهد. همینطور خوبان قومش را سوار آن کند و از دست افراد ستمگر خلاص شوند. همه او را تمسخر میکردند؛ اما حضرت باایمانی که به خداوند داشت، به آنها اعتنا نکرد و میدانست که وعده او محقق میشود. بالاخره روزی باران سیلآسایی از آسمان بارید و همه افراد بد را در خود فروبرد. تنها کشتی نوح و سرنشینان آن جان سالم به در بردند.
سؤال: چه چیزی حضرت نوح را به این کار سخت وادار کرد؟ باوجود نبودن هیچ نوع علامتی از باران یا رودخانه و یا حرفهای سنگین و تمسخر دیگران؟
از داستانهای واقعی هم میتوان داستان زندگی یکی از شهدای جنگ تحمیلی مثلاً شهید مصطفی چمران را بیان کرد. آقای چمران باوجود داشتن موقعیت بسیار مناسب برای زندگی در کشور آمریکا و احترام و ثروت فراوان، اما هنگامیکه جنگ شد، برای حفظ دین خدا و نگهبانی از کشور و مردمش، راهی جبههها شد و تا آخرین لحظه عمرش در حال جنگیدن با دشمن بود.
سؤال؟ چرا آقای چمران همه زندگی و موفقیتهایش را رها کرد و وارد شرایط سخت جنگی شد؟ چه چیزی او را بر آن داشت که وارد جبهه شود؟
در تفکر توحیدی (یعنی باور به خداوند یگانه ) مهمترین راه برای رسیدن به رضایت و شادکامی در انسان ، مهربانی و بخشندگی است.
نشانههای خواست اصلی خداوند که همان بخشندگی و مهربانی است بهکرات و در گوشه و کنار آیات و روایات و نقلقولهای اولیا و انبیا و شیوه و سیره آنها به قوت و استحکام مشاهده میشود.و این نکته تا به این اندازه مورد تأکید قرارگرفته که گفته میشود اگر در کسی اثری از خیرخواهی و گذشت نیست میتوانید به داشتن ایمان در او تردید کنید.
همچنین شما در مورد انسانهایی که ایمان چندانی به خداوند اظهار نمیکنند اما بهدوراز ریا و تظاهر ، صادقانه مهربان و بخشنده هستند ، میتوانید اطمینان داشته باشید که به وجود منشأ واحدی در خلق موجودات باور دارند و در سایه این یگانگی که میان خود و دیگران احساس میکنند ، یار و کمککار دیگران شدهاند.
البته در بخش مشارکتهای عملی به اهمیت نیکی و مهربانی پرداخته شد اما اکنون میخواهیم به ارتباط مهربانی و بخشندگی باایمان به خداوند توجه کنیم.
کلید این ارتباط در نیت است به این معنا که مؤمنین تنها برای رضای خداوند به کار خیر و یاری و دستگیری اقدام میکنند و این نیت ، صحیحترین و مطمئنترین شیوه برای اقدام به هر نوع خیرخواهی و بخشندگی است. پس شرح و نمایش جهان خیرخواهی مثل مهربانی ، بخشندگی ، گذشت یا ازخودگذشتگی ، یاری ، کمک ، دستگیری از نیازمندان و امثال آن برای کودکان اهمیت زیادی دارد و مهمتر از آن واشکافی مفهوم نیت در این امور است.
- والدین و مربیان سعی کنند در موقعیتهای واقعی و یا تخیلی نقش باور به خداوند را در انتخاب راه درست در زندگی دیگران به کودکان یادآور شوند تا تأثیر ایمان در زندگی برای آنها محسوس گردد.
- معنای نیت را برای کودک روشن کنید و بگوید که در پس هر اقدام منظوری وجود دارد و بهترین و درست ترین منظور برای کمک به دیگران این است که آن را برای رضای خداوند انجام دهند.
زیرا هر منظور دیگری به اصل هدف خیرخواهی آسیب وارد می کند.
- شما میتوانید در مورد اهمیت مفهوم رضایت خداوند در امور صحبت کنید و بگوید که این نیت ، مهمترین و بهترین راه حفظ سلامت در هر کاری است و
اضافه کنید که این نیت تنها در نزد کسانی حاصل میشود که به خداوند ایمان داشته باشند.
جهت مطالعه و مشاهده بیشتر