۱-بیشتر ما ذکر بسمالله یا نام خدا را ابتدای هر کاری بهرسم ادب دینی فراموش نمیکنیم؛ جدای از تأثیری که این ذکر در زندگی ما دارد، اهمیت آن در خداباوری کودکان نیز غیرقابلتردید است و اطمینان داشته باشید ذکر شما و یادی که از خداوند در ابتدای هر کار و یا وارد شدن به هر مکانی میکنید در کودکان شما نیز معنای حضور خداوند در زندگی را تثبیت میکند.
۲-کودکتان را در ستایش از عظمت هستی با خود همراه کنید
در موقعیتهای مختلف به هنگام تماشای آسمان آبی، پرنده زیبا، گل خوشرنگ، بوی خوش و صدای آبشار و رودخانه و دیگر زیباییهای خلقت، توجه ما به زیباییهای طبیعت جلب میشود و احساس خوشایندی از زندگی و حیات در ما ایجاد میشود و معمولاً در این مواقع با ذکر کلماتی همچون اللهاکبر و یا سبحانالله از بزرگی خداوند یاد میکنیم و سپاسگزار او میشویم، این یادآوری اگر با ذکر معنی ساده آن برای کودکان انجام شود، آنها نیز با ما در این شکرگزاری همراه میشوند.
۳-در هنگام جدایی به کودک خود بگوئید که او را به خداوند میسپارید
به هنگام بیرون رفتن از منزل و یا هر جدایی که میان ما و دیگری اتفاق میافتد معمولاً یکدیگر را با جملاتی شبیه به خداحافظ و یا خدا نگهدار بدرقه میکنیم. بهتر است برای کودک خود معنای این جملات را بگویید تا بداند شما از خداوند خواستار مراقبت و نگهداری از او هستید.
احساسی که در پس معنای این جملات به کودک منتقل میشود، حس اعتماد به خداوند و اطمینان از قدرت او برای حفاظت از کودک است.
۴-در سختیها و دشواریها ، یاری و سپاسگزاری از خداوند را به کودک خود بیاموزید
در شرایط دشوار ما با عبارات گوناگون از خداوند یاری میطلبیم و در زمان برطرف شدن مشکل شکرگزار او میشویم. همراه کردن اعضای خانواده و بهخصوص کودکان در هردوی این مراحل او را متوجه اهمیت حضور خداوند در زندگی میکند و به او معنایی از توسل را میآموزد که در مسیر زندگی و بهنگام سختیها به یاری او میآید.
۵-منشأ خیر بودن خداوند را به کودکتان یادآور شوید
باور به اینکه خداوند برای ما جز خیر و نیکی نمیخواهد و هر نعمت و یافتهی نیکو و هر اتفاق خوب بیتردید برآیند خواست الهی بوده است و در مقابل، گرفتاریها و خسارات ، ناشی از اختلالی است که ما و یا سایرین دررسیدن خیروبرکت خداوندی ایجاد میکنند ، از پایههای باور مؤمنانه است.
انعکاس این باور در کلام ، برای کودکانمان از اهمیت زیادی برخوردار است . زمانی که کودک ما با وسیله جذابی مثل رایانه و یا گوشی همراه آشنا میشود به او یادآوری کنیم که این فنآوری حاصل قدرت عقل و تفکری است که خداوند به انسان داده است. اگر او به معلم خوب خود اشاره کرد به او بگویید که آن معلم، از بندگان خوب خداست و خداوند توفیق این خوبی را به او داده است. اگر دوست خوبی پیدا کرد و یا نمره خوبی از دروس خود گرفت و یا هر اتفاق پسندیده و خوب دیگری که با آن مواجه شد، نقش خداوند را در این خوبیها به او یادآوری کنید.
اما مراقب باشید در وقایع ناگوار مثل از دست دادن چیزی یا شخصی یا موجودی که به او دلبسته بوده است و یا گرفتن نمره نامطلوب و هر عدم موفقیت دیگری در انجام کارها ، شرح مشیت الهی و یا عواملی که در آن ناکامی دخیل بوده ، نیازمند مهارت و مراقبت است. به خاطر داشته باشید مدیریت بحران در کودکان ، بسته به روحیه کودک و میزان ظرفیت پذیرش او از حقایق زندگی ، متفاوت بوده و میباید توسط والدین و مربیان بهدرستی اداره شود.
برای مثال توجه شمارا به گفتگوی زیر جلب مینماییم؛
*کودک: مامان خدا که آنقدر مهربونه چرا میذاره اتفاقای بدی بیفته؟ کرونا، تصادف، مریضی دوستم و…؟
** مادر: دخترم خدای مهربون دنیا رو بر اساس یه نظم و برنامهای درست کرده و هر چیزی در جای خودش داره کاراشو خوب انجام میده. اما گاهی ما آدما با کارهایی که میکنیم خودمون باعث میشیم کلی مشکلات و گرفتاری برامون پیش بیاد و باعث ناراحتی و غصهمون بشه. مثلاً همین کرونا یا بیشتر بیماریها دست خودمونه که اصول بهداشتی رو رعایت نمیکنیم بعد مریض میشیم. مثلاً اگر با دست کثیف غذا بخوریم یا پرخوری کنیم کلی بیماری میاد سراغمون. یادته اون دفعه که مریض شدی و بردیمت دکتر؟
* آره، دکترم یه آمپول بهم زد که کلی درد داشت.
** به نظرت ما کار بدی کردیم که بردیمت دکتر یا دکتر که آمپول زد کار بدی انجام داد؟
* نه…خب…شما میخواستید من حالم خوب بشه دوباره.
** خدا هم به فکر ما هست و همیشه همراهمونه. دوست نداره ناراحتی ما رو ببینه. اگر هم اتفاقی میفته که به نظر ما بده، حتماً به صلاح خودمون بوده.
* آدمایی که ما دوست داریم رو چرا از پیشمون میبره؟
** اونم مثلا به خاطر اینه که دیگه با پیری سلامتی شون رو از دست دادن و خدا اتفاقاً میبرشون پیش خودش تا حالشون خوب بشه و سلامت بشن. اگر کسی آدم خوبی باشه، همیشه خدا باهاشه، چه زنده باشه چه وقتی که بمیره. تازه وقتی از دنیا بره توی بهشت خیلی بیشتر خوشحاله. پس شاید یه اتفاق از نگاه ما بد باشه اما از نگاه خدا که همه چیز رو میدونه، اون اتفاق برای ما بهتر باشه و خودمون نمیدونیم.
حتی ممکنه یه اتفاقی که به نظر من بد و تلخِ ، کلی خوبی هم داشته باشه، مثلاً میتونه ما رو به خدا نزدیکتر کنه چون همیشه دعا میکنیم ، میتونه ما رو صبورتر کنه و باعث بشه قدر چیزایی که داریم رو بیشتر بدونیم حتی باعث میشه به دیگران بیشتر اهمیت بدیم و به فکرشون باشیم مثلاً وقتی مریض میشن، یا مواظب باشیم دیگران هم مریض نشن مثل بیماری کرونا و بقیه بیماریها.
۶-نماز را به نیکویی به پادارید
نماز بهترین و بلندترین درگاه ارتباط انسان با خداوند است؛
نماز را با جلال و شکوه در خانه و یا مسجد بخوانید.
مکان ثابت و لوازم زیبا برای برگزاری آن در منزل ازجمله جانماز خوب، چادرنماز قشنگ، عطر خوشبو و هر آنچه که این مراسم کوتاه را باشکوهتر نماید فراهم کنید.
این موارد ساده برای کودک جهانی از زیبایی در ارتباط با خداوند ایجاد میکند .
اگر هرکدام از این موارد نیز محقق نشد؛ بوسیدن و در آغوش گرفتن کودک بعد از نماز و اشاره به اینکه برای او نیز در نماز خود از خداوند طلب نیکی و خوشبختی کردید بسیار مفید خواهد بود.
از همراهی کودکتان در نماز استقبال کنید اما او را وادار به این کار نکنید. بوی معنویتی که از این اقدام شما به مشام کودک میرسد بهترین مشوق او خواهد بود.
- تا میتوانید نزد کودک خود از خداوند یاد کنید.
- فراموش نکنید کودکتان را در ستایش از عظمت هستی با خود همراه کنید.
- در سختیها و در فراغتی که از دشواریها پیدا میشود یاری و سپاسگزاری از خداوند را به کودک خود بیاموزیم.
- منشأ خیر بودن خداوند را به کودکتان یادآور شوید و برای توضیح وقایع ناگوار تحلیل قابلدرکی را به او ارائه کنید.
- در هنگام جدایی به کودک خود بگویید که او را به خداوند میسپارید که بهترین نگهدارنده است.
- نماز را به نیکویی به پادارید تا کودکتان با این نحوهی برقراری ارتباط با خداوند آشنا و به آن مشتاق شود.
جهت مطالعه و مشاهده بیشتر
https://mehrbana.com/wp-content/uploads/2023/08/یاد-خداوند-کلیدهای-آموختن-به-کودکان-در-مورد-خدا-صفحات-۱۴۶-۱۵۱.pdf